De Pantanal is een van de meest bijzondere natuurgebieden van Zuid-Amerika. Eindeloze wetlands, kronkelende rivieren en uitgestrekte vlaktes: juist doordat het gebied zo afgelegen ligt, voelt een bezoek aan de Pantanal als een echt avontuur. Je verblijft in kleinschalige lodges en gaat vanaf daar samen met een gids op pad. Bushwalks, paardrijtochten of een bootsafari: er zijn ontzettend veel toffe manieren om hier op ontdekking te gaan! De Pantanal is wel een bestemming die om wat planning vraagt. In dit artikel delen we daarom onze tips voor de beste reistijd, waar je kunt verblijven en welke activiteiten je niet mag missen.

Wat is de Pantanal?

De Pantanal is het grootste tropische moerasgebied ter wereld. Veruit het grootste deel ligt in Brazilië, maar het gebied strekt zich ook uit over delen van Bolivia en Paraguay. Een groot deel bestaat uit uitgestrekte wetlands die tijdens het regenseizoen grotendeels onder water komen te staan. Hierdoor verandert het landschap voortdurend en ziet de Pantanal er ieder seizoen weer anders uit.

Anders dan in de Amazone is de begroeiing hier vrij open, waardoor wildlife vaak makkelijk te spotten is. In de Pantanal leven honderden vogelsoorten en talloze zoogdieren, reptielen en vissen. Met een beetje geluk spot je capibara’s, kaaimannen, reuzenotters, toekans, miereneters of zelfs een jaguar. Vooral dat laatste maakt de Pantanal voor veel reizigers een absolute droombestemming.

Wat is de beste reistijd voor de Pantanal?

Je kunt de Pantanal in Brazilië het hele jaar door bezoeken, maar de ervaring verschilt behoorlijk per seizoen. De beste reistijd hangt vooral af van wat je graag wilt zien en doen. Wil je zoveel mogelijk wildlife spotten? Dan is het slim om rekening te houden met het droge seizoen en het regenseizoen.

Droge seizoen – mei t/m oktober: Dit is de beste periode om wildlife te spotten. Doordat het waterpeil lager staat, verzamelen dieren zich vaker rond rivieren en waterplassen. De kans om kaaimannen, capibara’s, reuzenotters en zelfs jaguars te zien is dan het grootst. Oktober is vaak al een overgangsmaand, waarin de eerste regen kan vallen en de Pantanal weer groener wordt.

Regenseizoen – november t/m april: Grote delen van de Pantanal lopen onder water en veranderen in een uitgestrekt moeras. Het landschap is prachtig groen en er zijn veel vogels te zien, maar sommige wegen en afgelegen lodges zijn lastiger bereikbaar. Van de accommodaties die we verderop in dit artikel noemen, geldt dit alleen voor Pousada Siá Mariana. Tijdens het regenseizoen kun je deze lodge niet met de auto bereiken, enkel per boot. De maand april is een overgangsmaand, waarin de Pantanal langzaam richting het droge seizoen gaat.

Noord- of Zuid-Pantanal: welke kies je?

De Pantanal is grofweg op te delen in twee regio’s: de Noord-Pantanal en de Zuid-Pantanal. Beide zijn prachtig, maar het zijn twee verschillende ervaringen.

Noord-Pantanal: Dit is de populairste regio voor wildlife en vooral bekend vanwege de Transpantaneira. Deze lange, onverharde weg loopt dwars door het natuurgebied en biedt onderweg al volop kans om dieren te zien. Ook vertrekken vanuit dit deel van de Pantanal veel tours waarbij je een goede kans hebt om jaguars te spotten.

Zuid-Pantanal: Dit deel is iets rustiger en minder toeristisch dan Noord-Pantanal. Ook hier heb je de kans om wildlife te spotten, maar er zijn nog veel meer activiteiten te doen. Denk aan paardrijtochten, kajakken en vissen op piranha’s.

Onze keuze: Tijdens onze rondreis door Brazilië hebben wij gekozen voor Zuid-Pantanal. Dit sluit namelijk perfect aan op je bezoek aan Bonito, dat op zo’n 4 uur rijden ligt. Daarnaast sprak de Zuid-Pantanal ons meer aan vanwege de grotere variatie aan activiteiten.

Hoe reis je naar de Pantanal?

Heb je gekozen voor de Noord- of Zuid-Pantanal? Dan vlieg je naar de dichtstbijzijnde stad en reis je vanaf daar verder naar je lodge.

Noord-Pantanal

Voor de Noord-Pantanal vlieg je naar Cuiabá. Vanaf daar reis je verder over de weg naar je lodge. De eerste accommodaties aan de Transpantaneira liggen op ongeveer 1,5 tot 2 uur rijden van Cuiabá. Wil je helemaal doorreizen naar Porto Jofre, dan ben je ongeveer 5 tot 6 uur onderweg. Een huurauto kan hier een leuke optie zijn, omdat je zelf over de beroemde Transpantaneira rijdt en onderweg kunt stoppen om dieren te spotten. Houd er wel rekening mee dat de weg hobbelig kan zijn en in het regenseizoen lastiger begaanbaar wordt. Vind je dat minder prettig? Dan kun je ook via je lodge een transfer regelen vanaf de luchthaven van Cuiabá.

Zuid-Pantanal

Voor de Zuid-Pantanal zijn Campo Grande en Bonito de handigste startpunten. Vanuit Campo Grande is het ongeveer 4 tot 5 uur rijden naar de meeste lodges in de Pantanal. Vanuit Bonito ben je vaak iets langer onderweg: reken op ongeveer 5 tot 6 uur rijden Een huurauto is hier minder interessant, omdat de transfer van de luchthaven naar je lodge vaak bij je verblijf is inbegrepen.

Waar verblijf je in de Pantanal?

In de Pantanal verblijf je meestal niet in een hotel, maar in een pousada, traditionele fazenda of kleinschalige ecolodge midden in de natuur. Vaak boek je een compleet arrangement waarbij overnachtingen, maaltijden, activiteiten en soms ook het vervoer vanaf de dichtstbijzijnde stad zijn inbegrepen. Om jouw zoektocht naar een fijne accommodatie wat makkelijker te maken, hebben we hieronder een paar leuke adresjes verzameld:

Pantanal Jungle Lodge (Zuid-Pantanal)

Tijdens ons bezoek aan de Pantanal verbleven wij bij Pantanal Jungle Lodge en wat ons betreft is dit een heerlijke uitvalsbasis om de Zuid-Pantanal te ontdekken. De lodge ligt pal aan de Miranda-rivier en wordt omringd door eindeloos groen. Vanaf het houten dek kijk je uit over het water, waar je de hele dag door bijzondere vogels kunt spotten. Wij zagen tijdens ons verblijf zelfs meerdere keren een kaaiman langs de oever liggen.

Het fijne aan deze lodge is dat je hier echt even helemaal kunt ontspannen. Je hoeft zelf niets te regelen: drie keer per dag staat er een heerlijk buffet klaar en er worden dagelijks verschillende activiteiten georganiseerd. Zo kun je gaan piranha vissen, paardrijden of een bootsafari maken over de rivier, waarbij je met een beetje geluk zelfs een jaguar spot! Tussen de activiteiten door is er genoeg tijd om te ontspannen aan het zwembad, een koud drankje te drinken aan de bar of een potje pool te spelen.

Er is voor ieder type reiziger wel een passende kamer. Je kunt kiezen voor een gedeelde kamer, maar ook voor een comfortabele tweepersoonskamer met eigen badkamer. Welke kamer je ook kiest, het draait hier vooral om het buitenleven: wakker worden met vogelgeluiden, genieten van het uitzicht over de rivier en op ontdekking gaan in de natuur.

Nog meer leuke accommodaties

Naast onze accommodatie zijn er nog een aantal fijne plekken om te verblijven in zowel Zuid- als Noord-Pantanal. Dit zijn onze aanraders in de Pantanal per gebied.

Onze favoriete activiteiten in de Pantanal

Hoewel overnachten in de Pantanal al een ervaring op zich is, is een bezoek nooit compleet zonder activiteiten. Vrijwel iedere lodge organiseert daarom dagelijks verschillende activiteiten waarbij je op ontdekking gaat in het natuurgebied. Ook tijdens ons verblijf bij de Pantanal Jungle Lodge was dit het geval. Om je een beeld te geven bij deze activiteiten hebben wij onze favorieten op een rijtje gezet.

Bootsafari

Een bootsafari is absoluut de populairste activiteit in de Pantanal. Vanaf het water heb je een grote kans om kaaimannen, capibara’s, reuzenotters en talloze vogelsoorten te spotten. Ook jaguars laten zich regelmatig zien langs de rivieroevers, waar ze op zoek gaan naar voedsel.

Als je de kans hebt, ga dan zeker twee keer op bootsafari: een keer vroeg in de ochtend en een keer vlak voor zonsondergang. Tijdens deze momenten van de dag zijn dieren het meest actief en is de kans om wildlife te spotten dus het grootst. Sommige lodges organiseren ook avondsafari’s op het water. Met een felle lamp speur je samen met de gids de oevers af naar oplichtende ogen in het donker. De kans is groot dat je dieren ziet die zich overdag nauwelijk laten zien!

Jeepsafari en bushwalk

Safari’s gaan zeker niet alleen over het water. In de Pantanal kun je ook vanuit een jeep zelf op zoek gaan naar wildlife. Vooral in de Noord-Pantanal is dit een populaire manier om het gebied te ontdekken. Hier loopt de beroemde Transpantaneira, een ruim 140 kilometer lange onverharde weg die dwars door de Pantanal slingert. Deze route is eigenlijk één grote safari op zich: terwijl je over houten bruggetjes en stoffige zandpaden rijdt, speur je langs de weg naar wildlife. Grote kans dat je kaaimannen langs de waterkant ziet liggen of capibara’s tussen het gras ziet grazen.

Naast zelf over de Transpantaneira rijden, worden vanuit veel lodges ook jeepsafari’s georganiseerd. Met een 4×4 trek je dan samen met een gids de wildernis in. Dat heeft zo z’n voordelen, want een gids weet precies waar je op moet letten tijdens het spotten. Een jeepsafari wordt vaak gecombineerd met een bushwalk, waarbij je de auto even achterlaat en de Pantanal te voet ontdekt. Tijdens zo’n wandeling leer je meer over de planten, dieren en sporen die je onderweg tegenkomt.

Paardrijden

Ook een paardrijtocht in de Pantanal is een echte aanrader. Zo bereik je namelijk plekken waar je met een jeep of te voet niet zomaar komt en ervaar je de natuur vanuit een heel ander perspectief. Samen met een lokale ruiter rijd je door bossen, over uitgestrekte grasvlaktes en soms zelfs dwars door ondiepe rivieren en wetlands. Heb je geen ervaring met paardrijden? Dat is vaak geen probleem! Deze tours zijn vrijwel altijd onder begeleiding en je krijgt duidelijke instructies voordat je aan de rit begint. Tijdens ons verblijf was het paardrijden een van onze favoriete activiteiten!

Piranha-vissen

Hoewel een groot deel van de reizigers de Pantanal bezoekt voor het zien van de jaguar, is er ook een grote groep die speciaal naar dit natuurgebied reist om te gaan vissen. De Pantanal staat namelijk bekend als een van de beste plekken in Zuid-Amerika voor een unieke viservaring.

Tijdens ons verblijf bij Pantanal Jungle Lodge was één van de activiteiten: piranha vissen! Met een simpele hengel van bamboe en wat aas ga je vanaf de waterkant aan de slag. Het doel is natuurlijk om een piranha aan de haak te slaan, maar de Pantanal heeft nog veel meer bijzondere vissoorten rondzwemmen. Het klinkt misschien niet als de meest spectaculaire activiteit, maar wij vonden dit verrassend leuk om te doen!

Zwemmen en kajakken

Water speelt een enorme rol in de Pantanal en daarom zijn activiteiten op de rivieren een mooie aanvulling op de klassieke safari’s. Bij Pantanal Jungle Lodge kun je bijvoorbeeld een bijzondere zwemervaring doen op de Miranda-rivier. Je vaart eerst een stukje de rivier op en springt vervolgens het water in om rustig terug te drijven richting de lodge. Het klinkt misschien ontspannen, totdat je bedenkt dat er in deze rivier ook regelmatig kaaimannen worden gespot! Volgens de gids zijn deze dieren over het algemeen mensenschuw en is zwemmen op de aangewezen plekken veilig, maar het blijft natuurlijk een spannend idee dat je je in hetzelfde water bevindt als deze indrukwekkende reptielen.

Tip: Vind je zwemmen in de rivier iets te avontuurlijk? Dan kun je vaak ook gaan kajakken. Vanuit een kajak peddel je rustig over de rivier en heb je onderweg volop kans om wildlife te spotten.

Praktische tips voor een bezoek aan de Pantanal

Een goede voorbereiding maakt je bezoek aan de Pantanal een stuk relaxter. Dit zijn een aantal fijne tips om door te lezen voor vertrek:

• Boek je accommodatie op tijd – De Pantanal is een populaire bestemming, vooral in het droogseizoen (mei tot en met september) zijn lodges snel volgeboekt. Reserveer dus op tijd een accommodatie!
• Check of activiteiten inbegrepen zijn – Veel lodges bieden complete reispakketten inclusief overnachtingen, maaltijden en activiteiten. Is dit niet het geval? Ga dan vooraf even na of je die ter plekke kunt boeken of in de omgeving kunt regelen.
• Regel een transfer via je accommodatie – De lodges liggen vaak vrij afgelegen en in de Pantanal rijden amper taxi’s. Het is dus slim om via je verblijf een transfer te regelen van en naar de lodge waar je verblijft.
• Pak slim in – Het weer in de Pantanal kan snel omslaan en ‘s avonds kan het flink afkoelen. Neem daarom laagjes mee. Vergeet daarnaast ook geen stevige schoenen, een goede regenjas en een petje of hoed tegen de zon.
• Neem genoeg muggenspray mee – Door de vele rivieren, moerassen en het warme klimaat zijn muggen volop aanwezig in de Pantanal, vooral tijdens het regenseizoen. Een goede muggenspray is daarom geen overbodige luxe.
• Vergeet je verrekijker niet – Dit enorme natuurgebied zit vol met wildlife, maar veel dieren bevinden zich op afstand of zijn goed verstopt tussen het hoge gras, langs de waterkant of in de bomen. Met deze verrekijker haal je wat ons betreft veel meer uit je safari’s.